ต่างชาติเที่ยวไทย เตรียมจ่าย “ค่าเหยียบแผ่นดิน” 450 บาท/คน

ค่าธรรมเนียมนักท่องเที่ยวต่างชาติ หรือที่หลายคนคุ้นกันในชื่อ “ค่าเหยียบแผ่นดิน” กำลังกลับมาเดินหน้าอีกครั้ง หลังผลรับฟังความคิดเห็นพบว่า คนส่วนใหญ่เห็นด้วยกับการจัดเก็บ ขณะที่ภาครัฐและเอกชนเตรียมสรุปรายละเอียด ก่อนเสนอคณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติและคณะรัฐมนตรี (ครม.)

เสนอเก็บ 450 บาทต่อคน

นายสุรศักดิ์ พันธ์เจริญวรกุล รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา เป็นประธานประชุมหารือแนวทางจัดเก็บ “ค่าธรรมเนียมนักท่องเที่ยวต่างชาติ” ร่วมกับหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม

ร่างประกาศฯ ที่อยู่ระหว่างพิจารณา เสนอเก็บค่าธรรมเนียม 450 บาทต่อนักท่องเที่ยวต่างชาติ 1 คน โดยในระยะแรกจะเก็บเฉพาะผู้ที่เดินทางเข้าไทยทางอากาศ ส่วนการเดินทางทางบกและทางน้ำจะชะลอการจัดเก็บออกไป 1 ปี

อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ยังไม่ได้กำหนดวันเริ่มจัดเก็บอย่างเป็นทางการ โดยกระทรวงฯ จะนำข้อเสนอจากการหารือและผลรับฟังความคิดเห็นไปปรับรายละเอียด ก่อนเสนอคณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติและ ครม.

ผลรับฟังความคิดเห็น 80.50% เห็นด้วย

กระทรวงฯ เปิดรับฟังความคิดเห็นผ่านช่องทางออนไลน์ระหว่างวันที่ 24 สิงหาคม–28 กันยายน 2569 มีผู้ร่วมแสดงความคิดเห็น 5,954 คน ผลพบว่า 80.50% เห็นด้วยกับร่างประกาศฯ และ 78.30% เห็นด้วยกับอัตรา 450 บาทต่อคน

ส่วนวิธีการจัดเก็บ ผู้แสดงความคิดเห็น 36.26% เห็นด้วยกับการจัดเก็บผ่านบัตรโดยสาร เพราะมองว่าจะช่วยลดขั้นตอนและไม่ทำให้เกิดความล่าช้าที่ด่านตรวจคนเข้าเมือง

ทั้งนี้ ประเด็นที่ยังมีความเห็นแตกต่างกัน คือการกำหนดอัตราเดียวกันสำหรับนักท่องเที่ยวที่เดินทางเข้าประเทศทั้งทางอากาศ ทางบก และทางน้ำ

เงินที่เก็บได้จะเอาไปทำอะไร?

เงินค่าธรรมเนียมจะนำเข้ากองทุนเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวไทย โดยแบ่งไปใช้ใน 2 ส่วนหลัก

ส่วนแรก คือ จัดทำประกันภัยให้นักท่องเที่ยวที่จ่ายค่าธรรมเนียม ครอบคลุมกรณีเสียชีวิตและค่ารักษาพยาบาลตามเงื่อนไขกรมธรรม์ โดยกระทรวงฯ อยู่ระหว่างพิจารณาเพิ่มความคุ้มครอง

อีกส่วนหนึ่งจะนำไป ฟื้นฟูและพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว อนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และส่งเสริมการท่องเที่ยวไทย

หลังหักค่าจัดเก็บและค่าประกันภัยแล้ว คาดว่าจะมีเงินเหลืออย่างน้อยประมาณ 8,000 ล้านบาทต่อปี เพื่อนำกลับไปพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว

ทำไมต้องเก็บค่าธรรมเนียมจากต่างชาติ?

กระทรวงการท่องเที่ยวฯ ระบุว่า ปัจจุบันมีมากกว่า 80 ประเทศ ที่จัดเก็บภาษีหรือค่าธรรมเนียมด้านการท่องเที่ยวในรูปแบบต่างๆ เช่น ประเทศในยุโรป ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ และบาหลี

สำหรับไทย แนวคิดคือให้นักท่องเที่ยวต่างชาติมีส่วนร่วมกับค่าใช้จ่ายด้านการดูแลความปลอดภัยและแหล่งท่องเที่ยว แทนที่จะต้องใช้งบประมาณหรือภาษีของคนไทยเพียงทางเดียว

นายสุรศักดิ์ ระบุว่า ตั้งแต่ต้นปีถึงเดือนกันยายน 2569 มีนักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้าไทยแล้วกว่า 22 ล้านคน สร้างรายได้มากกว่า 1 ล้านล้านบาท การจัดเก็บค่าธรรมเนียมจึงเป็นอีกแนวทางในการนำรายได้จากภาคการท่องเที่ยวกลับมาดูแลแหล่งท่องเที่ยวและลดภาระของภาครัฐ

ประกันภัยต้องใช้ได้จริง ลดภาระโรงพยาบาล

อีกประเด็นที่กระทรวงฯ ให้ความสำคัญ คือการออกแบบประกันภัยให้นักท่องเที่ยวสามารถใช้สิทธิได้จริงเมื่อเข้ารับการรักษา

เป้าหมายคือให้โรงพยาบาลสามารถตรวจสอบสิทธิและเบิกจ่ายได้ ลดปัญหาค่ารักษาพยาบาลที่เรียกเก็บไม่ได้ และลดภาระของสถานพยาบาล รวมถึงภาระภาษีของประชาชน

กระทรวงฯ จะหารือกับหน่วยงานด้านสาธารณสุขเพิ่มเติม เพื่อตรวจสอบปีฐานและขอบเขตของตัวเลขที่เกี่ยวข้องกับค่ารักษาพยาบาล

เอกชนขอเก็บแบบไม่กระทบการท่องเที่ยว

ภาคเอกชนที่เข้าร่วมการหารือ เช่น สภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สมาคมหอการค้าจีน กลุ่มเซ็นทรัล เดอะมอลล์ กรุ๊ป สยามพิวรรธน์ คิง เพาเวอร์ แพลทินัม กรุ๊ป สมาคมโรงแรมไทย สายการบินนานาชาติ และแกร็บ ประเทศไทย

ข้อเสนอหลักคือ ควรกำหนดอัตราค่าธรรมเนียมในระดับที่ไม่กระทบการตัดสินใจเดินทาง และต้องจัดเก็บโดยไม่เพิ่มความล่าช้าที่ด่านตรวจคนเข้าเมือง

นอกจากนี้ ยังเสนอให้พิจารณาข้อยกเว้นสำหรับผู้ค้าชายแดนและผู้เดินทางข้ามแดนเป็นประจำ รวมถึงสื่อสารสิทธิและเงื่อนไขประกันภัยให้ชัดเจน

ภาคเอกชนประเมินว่า นักท่องเที่ยวกว่า 80% โดยเฉพาะจากยุโรปและอเมริกา มีประกันเดินทางอยู่แล้ว แต่ยังเห็นว่าประกันภัยที่มาจากมาตรการนี้ต้องออกแบบให้ใช้สิทธิได้จริง

อีกข้อเสนอสำคัญคือ การเปิดเผยข้อมูลการใช้เงินกองทุน ทั้งรายรับ การเบิกจ่าย ค่าประกันภัย และผลการนำเงินไปพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว เพื่อให้สามารถตรวจสอบได้

ขั้นตอนต่อไป รอสรุปก่อนเสนอ ครม.

หลังจากนี้ กระทรวงฯจะนำข้อเสนอจากเวทีหารือครั้งนี้มารวมกับผลรับฟังความคิดเห็นออนไลน์ เพื่อปรับปรุงร่างประกาศฯ ให้สมบูรณ์ ก่อนเสนอคณะกรรมการนโยบายการท่องเที่ยวแห่งชาติ และ ครม. ตามลำดับ

พร้อมหารือกับสายการบิน สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม ทั้งเรื่องวิธีจัดเก็บ ข้อยกเว้น การจัดหาประกันภัย และแนวทางใช้จ่ายเงินกองทุน

ดังนั้น สำหรับนักท่องเที่ยวต่างชาติ อัตราที่เสนอในขณะนี้คือ 450 บาทต่อคน และจะเริ่มจากผู้ที่เดินทางเข้าไทยทางอากาศ แต่ยังไม่มีการกำหนดวันเริ่มจัดเก็บอย่างเป็นทางการ เพราะต้องรอการพิจารณาและอนุมัติในขั้นตอนต่อไป